Otorite Dizini (ODİD)

Klasik Mirastan Dijital Atıfa

Geleneksel metin mirası ile modern bibliyografik altyapı arasındaki köprü

Klasik eserlerin adlarını, müellif isimlerini ve temel kavramları Türkçe, İngilizce ve Arapça metinlerde tutarlı ve standart biçimde yazmayı sağlayan ve her birine kalıcı kimlik (ODİD) atayan otorite dizini

Yazım Rehberi

DİA, İSNAD ve EI3 sistemlerine göre Arapça, Farsça ve Osmanlıca isim ve başlık yazım kuralları.

AR-EN

AR-EN Transliterasyon Aracı

Arapça metni IJMES / EI3 / ALA-LC standartlarına göre Latin harflerine çevirin. CAMeL Lab ar2phon + morfolojik disambiguator.

DİA

DİA İmlası (Türkçe)

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA) transkripsiyon sistemi — Türk akademik yazımındaki en yaygın standarttır.

Büyük harf

Yalnızca ilk kelimenin ilk harfi büyük yazılır. Özel isim olan kelimeler her zaman büyük harfle başlar.

el- / es- / et-

Artikeller küçük harfle yazılır: el-Câhiz, es-Suyûtî, et-Taberî. Güneş harfi assimilasyonu uygulanır: es-Suyûtî (el-Suyûtî değil).

Uzun ünlüler

Şapkalı harflerle gösterilir: Â, Î, Û. Örn: Buhârî, İbn Sînâ, Câhiz.

Kāf / Ġayn istisnası

Kāf (ق) ve Ġayn (غ) harflerinden hemen sonra gelen uzatmada şapka (^) değil makron (‾) kullanılır: Kādî Abdülcebbâr (Kâdî değil), Ġāyetü'l-merâm (Ġâyetü değil). Diğer harflerden sonra uzatma şapkalı kalır.

ʿAyn ve hemze

ʿAyn için ʿ (sol tek tırnak), hemze için ʾ (sağ tek tırnak). Örn: ʿAbdullah, Muḥammedʿ.

Özel harfler

ḥ (ha-i mahfûze), ḫ (hı), ġ (gayn), ṣ (sad), ḍ (dat), ṭ (tı), ẓ (zı), š (şın — nadiren kullanılır).

İSNAD

İSNAD Atıf Sistemi (Türkçe)

Türk İlahiyat çevrelerinde yaygın kullanılan İSNAD sistemi DİA'dan farklı büyük harf kuralı uygular.

Büyük harf

Bağlaçlar (ve, ile, ya) hariç her kelimenin ilk harfi büyük: Şerhu Usûli'l-Hamse.

el- / es-

Artikeller yine küçük: es-Sahîhu'l-Buhârî, el-Muhtasar fi Usûli'l-Hadîs.

Diakritik

DİA ile aynı diakritik işaretler kullanılır: ḥ ġ ṣ ḍ ṭ ẓ.

Uzatma (tek kural)

İSNAD, ق ve غ sonrasını özel durum saymaz; uzatma tüm harflerde şapka ile gösterilir: Kâdî Abdülcebbâr (Kādî değil), Ġâyetü'l-merâm (Ġāyetü değil). â, î, û yöntemi bütün harflere uygulanır.

İzafet

İzafet yapısı kesme ile gösterilir: Şerhu'l-Mevâkıf, Cem'u'l-Cevâmiʿ.

EI3

EI3 Transliterasyonu (İngilizce)

Encyclopaedia of Islam, Third Edition (Brill) standardı — uluslararası akademik yayınlarda ve Otorite Dizini'nin İngilizce alanlarında kullanılır.

Uzun ünlüler

Uzatma işareti (macron): ā, ī, ū. Örn: al-Bukhārī, Ibn Sīnā, al-Ṭabarī.

al-

Güneş harfi assimilasyonu UYGULANMAZ: al-Suyūṭī (as-Suyūṭī değil). Küçük harf.

Kelime başı hemze

Kelime başındaki hemze yazılmaz: Abū (Ebū değil), Imām (İmâm değil).

ʿAyn ve hemze

ʿAyn için ʿ, hemze için ʾ — Türkçe ile aynı.

Özel harfler

ḥ (ha) · ḫ (kha) · ġ (ghayn) · ṣ (ṣad) · ḍ (ḍad) · ṭ (ṭa) · ẓ (ẓa) · š (shin — nadiren)

Büyük harf

Özel isimler büyük, başlıklarda yalnızca ilk kelime büyük (EI3 stili).

Karşılaştırma

Sistem Karşılaştırması

Aynı ismin üç sistemdeki yazımı:

عربيDİAİSNADEI3
ابن سيناİbn Sînâİbn SînâIbn Sīnā
البخاريBuhârîBuhârîal-Bukhārī
السيوطيes-Suyûtîes-Suyûtîal-Suyūṭī
الطبريet-Taberîet-Taberîal-Ṭabarī
الغزاليGazzâlîGazzâlîal-Ghazālī
الجاحظCâhizCâhizal-Jāḥiẓ
القاضي عبد الجبارKādî AbdülcebbârKâdî Abdülcebbâral-Qāḍī ʿAbd al-Jabbār
غاية المرامĠāyetü'l-merâmĠâyetü'l-merâmGhāyat al-marām

Otorite Dizini veri giriş formlarında her üç sistem için ayrı alanlar bulunmaktadır. Kaydı oluşturan araştırmacı ilgili alanlara ilgili sisteme göre doğru formu girmekten sorumludur.